ศูนย์ศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้ม อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ศูนย์ศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้ม อันเนื่องมาจากพระราชดำริ มีจุดเริ่มต้นมาจากสภาพพื้นที่ที่เคยเสื่อมโทรมอย่างหนักจนเกือบไร้ประโยชน์ ก่อนจะได้รับการพลิกฟื้นคืนความอุดมสมบูรณ์ด้วยพระอัจฉริยภาพของในหลวงรัชกาลที่ 9 โดยมีลำดับความเป็นมาดังนี้ครับ1. ยุคเสื่อมโทรมขั้นวิกฤต (ก่อนปี พ.ศ. 2528)แต่เดิมพื้นที่บริเวณนี้ประมาณ 694 ไร่ เคยเป็นฟาร์มปศุสัตว์และมีการปลูกพืชไร่อย่างผิดวิธีมาเป็นเวลานาน:หน้าดินถูกทำลายจากการชะล้างและขาดการบำรุงรักษา จนดินขาดแร่ธาตุและแห้งแล้งอย่างหนักมีการขุดหน้าดินลูกรังไปขาย ทำให้ชั้นดินส่วนใหญ่กลายเป็นดินตื้นที่เต็มไปด้วยกรวดทรายดินด้านล่างแข็งตัวกลายเป็นชั้นดานลึกประมาณ 40 เซนติเมตร ทำให้น้ำไม่สามารถซึมผ่านได้ พืชไม่สามารถเจริญเติบโตได้ จนถูกปล่อยทิ้งร้าง2. จุดเริ่มต้นโครงการพระราชดำริ (พ.ศ. 2528)ความเสื่อมโทรมของที่ดินผืนนี้ทราบไปถึงพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) โดยมีลำดับเหตุการณ์สำคัญดังนี้:การน้อมเกล้าฯ ถวายที่ดิน: พลตำรวจตรี ทักษ์ ปัทมสิงห์ ณ อยุธยา ได้น้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินผืนนี้แด่พระองค์พระราชทานพระราชดำริครั้งแรก: เมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2528 พระองค์ทรงมีพระราชกระแสรับสั่งให้จัดตั้งโครงการ
เพื่อศึกษาหาวิธีการปรับปรุงดินเสื่อมโทรมให้กลับมาเพาะปลูกได้ โดยให้ทำหน้าที่เป็นศูนย์สาขาของศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทราย อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเพชรบุรีการเฉลิมพระเกียรติ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร่วมกับหน่วยงานต่างๆ ได้จัดตั้งโครงการนี้ขึ้นเพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติในวโรกาสที่พระองค์ทรงเจริญพระชนมายุครบ 60 พรรษา และพระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก3. การเสด็จพระราชดำเนินและแนวทางการพัฒนา (พ.ศ. 2529)เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2529 รัชกาลที่ 9 ได้เสด็จพระราชดำเนินมาทอดพระเนตรพื้นที่โครงการเป็นครั้งแรก และทรงมีพระราชดำริเพิ่มเติมกับอธิบดีกรมพัฒนาที่ดินในการวางแผนจัดระบบปลูกพืชและปรับปรุงดิน
โดยทรงเน้นย้ำแนวทางหลักๆ เช่น:การใช้หญ้าแฝก: ทรงให้ทดลองปลูกหญ้าแฝกเพื่อช่วยยึดเกาะดิน ป้องกันการชะล้างพังทลายของหน้าดิน และช่วยกักเก็บความชุ่มชื้นไว้ในดินการฟื้นฟูป่าไม้: ทรงปล่อยให้ป่าไม้รอบๆ บริเวณขึ้นเองตามธรรมชาติ (การปลูกป่าโดยไม่ต้องปลูก) ควบคู่กับการจัดการระบบน้ำเพื่อคืนความสมดุลให้แก่ระบบนิเวศจากผืนดินลูกรังที่แห้งแล้งคล้ายทะเลทรายในอดีต ในปัจจุบันศูนย์เขาชะงุ้มฯ ได้กลายเป็นแบบอย่างความสำเร็จของการพลิกฟื้นธรรมชาติ และเป็นศูนย์การเรียนรู้ที่เปิดให้เกษตรกรและประชาชนทั่วไปเข้ามาศึกษา
ดูงานเพื่อนำศาสตร์พระราชาไปปรับใช้ในชีวิตจริงหากคุณสนใจรายละเอียดในส่วนไหนเพิ่มเติม สามารถบอกได้นะครับ เช่น:วิธีการและ เทคนิคปรับปรุงดิน ที่ทางศูนย์ใช้ (เช่น การใช้หญ้าแฝก หรือ มูลไส้เดือน)ข้อมูลเกี่ยวกับ
ต้นประดู่ทรงปลูก หรือจุดสำคัญในประวัติศาสตร์ของศูนย์ความเป็นมาของแหล่งเรียนรู้