แหล่งเรียนรู้ประเภทสถานที่ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชี

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีความสำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัดราชบุรี ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอบ้านคา อำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 500 ตารางกิโลเมตร อยู่ทางทิศเหนือของอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน และเป็นส่วนหนึ่งของ กลุ่มป่าแก่งกระจาน ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติโดยองค์การยูเนสโก เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์และมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง
พื้นที่แห่งนี้ได้รับการประกาศจัดตั้งเป็น เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เมื่อ พ.ศ. 2521 ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า เพื่ออนุรักษ์ผืนป่าต้นน้ำลำธารของแม่น้ำภาชี และคุ้มครองถิ่นอาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด รวมทั้งรักษาระบบนิเวศให้คงความสมบูรณ์สำหรับคนรุ่นปัจจุบันและอนาคต ลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน อยู่ในแนวเทือกเขาตะนาวศรี มีป่าหลายประเภท ได้แก่ ป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง จึงเป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญของแม่น้ำภาชี รวมทั้งเป็นทางเชื่อมต่อการอพยพของสัตว์ป่าระหว่างเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชีกับอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ส่งผลให้พื้นที่แห่งนี้ยังคงมีความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติอย่างมาก จากการสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพ พบสัตว์ป่ามากกว่า 328 ชนิด ประกอบด้วยสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นก สัตว์เลื้อยคลาน และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกหลายชนิด รวมถึงสัตว์ป่าหายาก เช่น สมเสร็จ เก้งหม้อ เสือโคร่ง เสือดำ วัวแดง และเสือลายเมฆ ซึ่งมีการบันทึกภาพได้ในพื้นที่ สะท้อนให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศและความสำเร็จของการอนุรักษ์สัตว์ป่าในพื้นที่แห่งนี้ ปัจจุบัน เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชีมีบทบาทสำคัญทั้งด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ การเป็นแหล่งศึกษาวิจัยด้านความหลากหลายทางชีวภาพ และการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมให้แก่ประชาชน นักเรียน และนักศึกษา นอกจากนี้ยังเป็นพื้นที่ต้นน้ำที่ช่วยรักษาสมดุลของระบบนิเวศ และเป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติที่มีคุณค่าของจังหวัดราชบุรีและประเทศไทยอย่างยั่งยืน