โครงงานวิทยาศาสตร์

ประวัติความเป็นมา
ศูนย์การเรียนรู้ระดับตำบลดอนทราย (ศกร.ระดับตำบลดอนทราย) อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี ได้ส่งเสริมการจัดการเรียนรู้โดยใช้ กระบวนการโครงงาน (Project-Based Learning : PBL) มาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง ฝึกการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการทำงานร่วมกับชุมชน โดยนำปัญหาและทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาเป็นฐานในการพัฒนาโครงงาน ตลอดจนสร้างนวัตกรรมที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริงในชีวิตประจำวัน
การดำเนินงานเริ่มจากการสำรวจปัญหาและความต้องการของชุมชนตำบลดอนทราย เช่น ปัญหาขยะมูลฝอย การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และการสร้างอาชีพ จากนั้นครูและนักศึกษาได้ร่วมกันศึกษาค้นคว้า ออกแบบ ทดลอง และพัฒนาผลงาน โดยได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคีเครือข่าย ผู้นำชุมชน และภูมิปัญญาท้องถิ่น ทำให้เกิดการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับบริบทของพื้นที่อย่างแท้จริง
ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ศกร.ระดับตำบลดอนทรายได้พัฒนาโครงงานที่มีความโดดเด่นหลายผลงาน โดยเฉพาะด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและการจัดการขยะ เช่น โครงงานนวัตกรรมการจัดการขยะ "The Transforming Cap : ฝาเปลี่ยนโลก" ซึ่งนำฝาขวดพลาสติกเหลือใช้มาแปรรูปเป็นโต๊ะและผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่ม และโครงงานด้านการใช้พลังงานสะอาดและการใช้วัสดุเหลือใช้ให้เกิดประโยชน์ ซึ่งได้รับการคัดเลือกเข้าร่วมการประกวดและเผยแพร่ผลงานในระดับอำเภอและระดับจังหวัด
การจัดทำโครงงานของ ศกร.ระดับตำบลดอนทราย ไม่เพียงมุ่งเน้นการแข่งขัน แต่ยังมุ่งสร้างทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ให้กับผู้เรียน ทั้งด้านการคิดสร้างสรรค์ การใช้เทคโนโลยี การสื่อสาร การทำงานเป็นทีม และการมีจิตสำนึกรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังเป็นการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ระหว่างสถานศึกษา ชุมชน และหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อร่วมกันพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ให้เกิดความยั่งยืน
ปัจจุบัน ศกร.ระดับตำบลดอนทรายยังคงพัฒนากิจกรรมโครงงานอย่างต่อเนื่อง ภายใต้นโยบายของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ โดยมุ่งเน้นการสร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ชุมชน ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต และยกระดับศักยภาพของผู้เรียนให้สามารถนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการประกอบอาชีพ การดำรงชีวิต และการพัฒนาชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) และนโยบายการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประเทศไทย.

ความเป็นมาของแหล่งเรียนรู้
ศูนย์การเรียนรู้ระดับตำบลดอนทราย (ศกร.ระดับตำบลดอนทราย) สังกัดศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอโพธาราม สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจําจังหวัดราชบุรี กรมส่งเสริมการเรียนรู้ กระทรวงศึกษาธิการ
จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นศูนย์กลางการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตให้แก่ประชาชนในพื้นที่ตำบลดอนทราย โดยมุ่งส่งเสริมโอกาสทางการศึกษาให้ประชาชนทุกช่วงวัยสามารถเข้าถึงการศึกษา การพัฒนาทักษะอาชีพ ทักษะชีวิต และการเรียนรู้ตามอัธยาศัยได้อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม ศกร.ระดับตำบลดอนทราย เดิมดำเนินงานภายใต้ชื่อ กศน.ตำบลดอนทราย ต่อมาได้มีการปรับ เปลี่ยนโครงสร้างและชื่อหน่วยงานตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. 2566 จากสำนักงาน กศน. เป็น กรมส่งเสริมการเรียนรู้ และเปลี่ยนชื่อหน่วยงานระดับตำบลเป็น ศูนย์การเรียนรู้ระดับตำบล (ศกร.) เพื่อสะท้อนบทบาทในการเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ของชุมชนอย่างแท้จริง
ปัจจุบัน ศกร.ระดับตำบลดอนทราย ตั้งอยู่บริเวณศูนย์พัฒนาเด็กเล็กหลังเก่า หมู่ที่ 8 ตำบลดอนทราย อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี ทำหน้าที่บริการทางการศึกษาแก่ประชาชนในพื้นที่ ทั้งการศึกษาขั้นพื้นฐาน การศึกษาต่อเนื่อง การพัฒนาอาชีพ การส่งเสริมการอ่าน การเรียนรู้ตามอัธยาศัย และการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในชุมชน โดยบูรณาการความร่วมมือกับเทศบาลตำบลดอนทราย วัด โรงเรียน หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และเครือข่ายภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน
นอกจากนี้ ศกร.ระดับตำบลดอนทราย ยังได้ส่งเสริมการรวบรวมและพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในชุมชนอาทิ แหล่งเรียนรู้ด้านเศรษฐกิจพอเพียง ภูมิปัญญาท้องถิ่น งานจักสาน งานแปรรูปอาหาร และแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม เพื่อให้ประชาชน นักศึกษา และผู้สนใจได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริงสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวิตและประกอบอาชีพตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ด้วยบทบาทดังกล่าว ศกร.ระดับตำบลดอนทราย จึงเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ของชุมชนที่มุ่งพัฒนาคน พัฒนาความรู้ และสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยยึดหลักการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน เพื่อให้ประชาชนในตำบลดอนทรายมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีอาชีพ มีรายได้ และสามารถปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมในศตวรรษที่ 21 ทั้งนี้ตำบลดอนทรายเป็นหนึ่งในพื้นที่ของอำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี ซึ่งมีประวัติชุมชนและการพัฒนาท้องถิ่นมาอย่างต่อเนื่อง