รายละเอียดข้อมูล
ประวัติความเป็นมา
แหล่งเรียนรู้ปลาส้มประชารัฐของ ผู้ใหญ่บรรจง เจริญสุขนภากุล เกิดจากการนำภูมิปัญญาการถนอมอาหารของคนในชุมชนมาพัฒนาต่อยอดเป็นอาชีพ โดยใช้ปลาน้ำจืดที่หาได้ในท้องถิ่นมาแปรรูปเป็น ปลาส้ม ซึ่งเป็นอาหารพื้นบ้านที่มีรสชาติเป็นเอกลักษณ์ สามารถเก็บรักษาไว้ได้นานและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลผลิตทางการประมง
ในระยะแรกเป็นการผลิตเพื่อบริโภคภายในครัวเรือน ต่อมามีการรวมกลุ่มสมาชิกในชุมชนภายใต้แนวคิด ประชารัฐ ที่เน้นความร่วมมือระหว่างประชาชน หน่วยงานภาครัฐ และภาคีเครือข่าย เพื่อพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์ มาตรฐานการผลิต บรรจุภัณฑ์ และการตลาด จนได้รับการยอมรับจากผู้บริโภคทั้งในและนอกพื้นที่
ความเป็นมาของแหล่งเรียนรู้
แหล่งเรียนรู้ปลาส้มประชารัฐ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มเจริญสุขรวมมิตรเพื่อการเกษตร บ้านบางลาน หมู่ที่ 2 ตำบลดอนทราย อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี เกิดขึ้นจากแนวคิดของ นายบรรจง เจริญสุข ที่เล็งเห็นความสำคัญของการเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตรและประมงในท้องถิ่น โดยนำภูมิปัญญาการถนอมอาหารแบบดั้งเดิมมาพัฒนาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ ปลาส้มประชารัฐ ซึ่งใช้ปลาน้ำจืดสดจากแหล่งผลิตในพื้นที่ ผ่านกระบวนการคัดเลือกวัตถุดิบ การปรุงรส และการหมักด้วยสูตรเฉพาะที่สะอาด ปลอดภัย และได้มาตรฐาน
ปัจจุบันแหล่งเรียนรู้แห่งนี้เป็นศูนย์ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการแปรรูปปลาส้มและการสร้างอาชีพให้แก่ประชาชน นักเรียน นักศึกษา และผู้ที่สนใจ โดยเปิดให้ศึกษาดูงานและฝึกปฏิบัติจริง ตั้งแต่การเตรียมวัตถุดิบ การแปรรูป การบรรจุภัณฑ์ การคำนวณต้นทุน การสร้างมูลค่าเพิ่ม และการตลาด เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปประกอบอาชีพและสร้างรายได้ให้กับตนเองและครอบครัวได้อย่างยั่งยืน
กระบวนการจัดการเรียนรู้
แหล่งเรียนรู้ปลาส้มประชารัฐมุ่งเน้นการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง (Learning by Doing) ควบคู่กับการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยมีกระบวนการจัดการเรียนรู้ ดังนี้
1. การสร้างความรู้และความเข้าใจ
• แนะนำประวัติความเป็นมาของการทำปลาส้มและวิสาหกิจชุมชน
• อธิบายความสำคัญของการแปรรูปอาหารเพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิต
• ให้ความรู้เกี่ยวกับการคัดเลือกวัตถุดิบ หลักสุขาภิบาลอาหาร และมาตรฐานการผลิต
2. การสาธิตกระบวนการผลิต
• การคัดเลือกปลาน้ำจืดที่มีคุณภาพ
• การทำความสะอาดและเตรียมวัตถุดิบ
• การปรุงส่วนผสมและการหมักตามสูตร
• การควบคุมระยะเวลาและอุณหภูมิในการหมัก
• การตรวจสอบคุณภาพของผลิตภัณฑ์
3. การฝึกปฏิบัติจริง
• ผู้เรียนลงมือเตรียมวัตถุดิบด้วยตนเอง
• ฝึกการปรุงและหมักปลาส้มตามขั้นตอน
• ฝึกการบรรจุภัณฑ์และติดฉลากผลิตภัณฑ์
• เรียนรู้การคำนวณต้นทุน กำหนดราคาจำหน่าย และการสร้างมูลค่าเพิ่ม