ค้นหาภูมิปัญญา ปราชญ์ชาวบ้าน นวัตกรรม และสถานที่สำคัญในจังหวัดราชบุรี
อ.เมืองราชบุรี ต.ท่าราบ
นางสาวสุมาลี ขุนพลพิทักษ์ เป็นเกษตรกร ทำการเกษตรเรื่องของการเกษตรผสมผสาน การปลูกพืชผักในกระถาง และเป็นวิทยากรให้ความรู้การทำอาหารขนม การทำขนมเปี๊ยะ การทำขนมซาลาเปา การทำลูกประคบสมุนไพร การทำเกษตรผสมผสาน การปลูกพืชผัก การปลูกสมุนไพรพื้นบ้าน การทำปุ๋ยน้ำชีวภาพ และแนะนำให้ความรู้แก่ผู้ที่สนใจนำไปต่อยอด
อ.เมืองราชบุรี ต.พงสวาย
ประวัติความเป็นมา เป็นหมู่ที่รวมกลุ่มสำหรับผู้ที่สนในอยากมีรายได้เสริม โดยเริ่มจาก การส่งเสริมการศึกษาต่อเนื่องของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองราชบุรี โดยกศน.ตำบลพงสวาย โครงการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ ศูนย์ฝึกชุมน จำนวน 50 ชั่วโมงให้กับกลุ่มแม่บ้าน ประชาชนทั่วไปและเมื่อเรียนจบหลักสูตร ได้มีผู้ที่ให้การสนใจรวมกลุ่มกันทำเป็นอาชีพขายส่งในชุมชน และตามร้านค้าต่างๆ ต่อมาได้ปรับปรุงรูปแบบสีสันให้สวยงาม ความคงทน ทำให้กลุ่มสามารถหาตลาดได้อย่างต่อเนื่อง ขายส่งไปต่างจังหวัด และมียอดสั่งซื้อตลอด เป็นอีกอาชีพที่กลุ่มประสบความสำเร็จ ความเป็นมาของแหล่งเรียนรู้ ประชาชนทั่วไปและเมื่อเรียนจบหลักสูตร ได้มีผู้ที่ให้การสนใจรวมกลุ่มกันทำเป็นอาชีพขายส่งในชุมชน และตามร้านค้าต่างๆ ต่อมาได้ปรับปรุงรูปแบบสีสันให้สวยงาม ความคงทน ทำให้กลุ่มสามารถหาตลาดได้อย่างต่อเนื่อง ขายส่งไปต่างจังหวัด และมียอดสั่งซื้อตลอด เป็นอีกอาชีพที่กลุ่มประสบความสำเร็จ
อ.เมืองราชบุรี ต.คูบัว
จิปาถะภัณฑ์สถานบ้านคูบัว ตั้งอยู่ในวัดโขลงสุวรรณคีรี ตำบลคูบัว อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี จิปาถะผภัณฑ์สถานบ้านคูบัว เป็นพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นของชุมชน ด้วยความริเริ่มของชุมชนหลายองค์กรในพื้นที่ ก่อสร้างเสร็จเมื่อปีพ.ศ. 2550 โดยความร่วมมือของวัดโขลงสุวรรณคีรี มูลนิธิพัฒนาประชากรตำบลคูบัว และศูนย์สืบทอดศิลปะผ้าจกราชบุรี ชมรมชาวไท-ยวน ราชบุรี โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากองค์การบริหารส่วนจังหวัดราชบุรี เพื่อเป็นประโยชน์แก่สาธารณะในแง่การสืบทอดวัฒนธรรมไท-ยวน ที่ปัจจุบันหลงเหลืออยู่เพียงแค่ภาษาพูดและการทอผ้าจก ซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรม การแต่งกายของผู้หญิงไท-ยวนเท่านั้น
อ.เมืองราชบุรี ต.บางป่า
วิสาหกิจชุมชนคนคลองบางป่า เกิดจากการริเริ่มของ นางสาววิภาดา โควินท์ ประธานกลุ่ม ซึ่งหลังจาก เรียนจบการศึกษาในระดับปริญญาตรี ภาควิชาพืชสวน สาขาวิทยาศาสตร์เกษตร คณะเกษตรวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน มีความคิดอยากกลับมาสานต่อสืบทอดอาชีพการเกษตร ต่อซึ่งในสวนมีผลผลิตหลายอย่าง ได้แก่ มะพร้าวน้ำหอม กล้วย หม่อน มะม่วง กระท้อนฯลฯ เดิมผลผลิตที่ได้จะจำหน่ายแบบสด โดยผ่านพ่อค้าคนกลางทำให้ได้ราคาค่อนข้างต่ำ จึงเกิดแนวคิดที่จะเพิ่มมูลค่าโดยการแปรรูป เริ่มจากกล้วยซึ่งผลผลิตมีมากจึงแปรรูปเป็นข้าวเกรียบกล้วย กล้วยตาก ใช้ชื่อผลิตภัณฑ์ว่า "สวนโควินท์" ซึ่งได้รับผลตอบรับจากลูกค้าเป็นอย่างดีมียอดขายเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ผลผลิตที่นำมาแปรรูปไม่เพียงพอ จึงคิดที่จะ จัดตั้งกลุ่มเป็นวิสาหกิจชุมชนเพื่อรับซื้อผลผลิตจากสมาชิก เพิ่มกำลังการผลิตและขยายตลาด ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ได้แก่ ทองม้วนกล้วย ชาสมุนไพร (ซาใบหม่อน ใบเตย หญ้าหวาน อัญชัน) ชากระชาย ฟ้าทะลายโจรแคปซูล ผลิตภัณฑ์ได้รับกรรับรองมาตรฐาน อย. มผช. และ OTOP และสถานที่ผลิตสะอาดปลอดภัยได้มาตรฐานการผลิตขั้นต้น (Primary GMP) หลังจากการจัดตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชนได้มีการพัฒนาพื้นที่ภายในกลุ่มจนกลายเป็นศูนย์เรียนรู้ทฤษฎีใหม่ รูปแบบ “โคกหนองนาโมเดล” และจัดตั้งเป็นแหล่งท่องเที่ยว เชิงเกษตรโดยเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๓ และได้รับการรับรองมาตรฐานโฮมสเตย์ไทย ในปี ๒๕๖๕
อ.เมืองราชบุรี ต.เจดีย์หัก
ขนมปลากริม คือขนมไทยโบราณทำด้วยแป้งต้มสุก นิยมกินคู่กับ ขนมไข่เต่า ในชามเดียวกัน เรียกว่า ปลากริมไข่เต่า ให้รสชาติหวานและเค็มตัดกันอย่างกลมกล่อม
อ.เมืองราชบุรี ต.หินกอง
นายวิษณุ นิ่มนวล เป็นคนรุ่นใหม่ที่มองเห็นการทำการเกษตรของที่บ้านเป็นแค่การทำนาทำไร่ จึงมีความคิดที่จะทำการเกษตรรูปแบบใหม่ โดยการใช้พื้นที่การเกษตรของตนเองให้เกิดประโยชน์มากขึ้นจึงได้ทำในเรื่องของการเกษตรทฤษฎีใหม่ (โคก หนอง นา โมเดล) ซึ่งเป็นศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบเรื่องของเศรษฐกิจพอเพียง ของตำบลหินกอง จะมีการพัฒนาตนเองอยู่เสมอโดยการไปศึกษาดูงานและอบรมหลักสูตรใหม่ ๆ เพิ่มเติมอยู่ตลอดเวลา
อ.เมืองราชบุรี ต.เจดีย์หัก
บ้านเชิงสะพาน ม.6 ตำบลเจดีย์หัก อำเภอเมืองราชบุรี มีประชากร 1,860 คนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนาและรับจ้างทั่วไปซึ่งมีรายได้ไม่เพียงพอในการใช้จ่ายเลี้ยงครอบครัว ทางหน่วยงาน กศน.อำเภอ เมืองราชบุรี ในขณะนั้นจึงได้สำรวจความต้องการทางอาชีพและจัดเสนาประชาคมในม่บ้านเชิงสะพานเมือวันที่ 10 พฤษภาคม 2549 เพื่อเป็นการสำรวจความต้องการในการประกอบอาชีพ เพื่อสร้างรายได้เสริมแก่ครอบครัว โดยมีนางสมศรี รอดเรื่อง ได้นำเสนอผลสำเร็จในการประกอบอาชีพ “การเพาะเห็ดหูหนู ”ซึ่งเดิมทีบ้านเดิมอยู่ที่ตำบลอ่างหินและได้มามีครอบครัวที่บ้านเชิงสะพาน ม.6 ตำบลเจดีย์หัก อำเภอเมืองราชบุรี และได้ประกอบอาชีพทำการเกษตรปลูกข้าวทำนา ซึ่งมีอาชีพเสริมการเพาะเห็ดหูหนูขายเป็นรายได้เสริมอีกทางหนึ่งโดยเฉลี่ยรายได้ตก 15000/เดือนในการเพาะเห็ดหูหนู มีวิธีการที่ไม่ยุ่งยากและดูแลง่าย
อ.เมืองราชบุรี ต.พิกุลทอง
วัดพิกุลทอง เป็นวัดเก่าแก่ที่ตั้งอยู่ในตำบลพิกุลทอง อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี และเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านในพื้นที่มาอย่างยาวนาน ตามประวัติท้องถิ่น เดิมบริเวณที่ตั้งวัดเป็นป่าที่มีต้นยางขนาดใหญ่จำนวนมาก และมี ต้นพิกุลขนาดใหญ่ ต้นหนึ่งอยู่กลางดงยาง ลำต้นมีโพรง ชาวบ้านเล่าต่อกันมาว่า ในเวลากลางคืนมักเห็น แสงสีทอง ส่องออกมาจากโพรงของต้นพิกุล จึงถือเป็นสิ่งอัศจรรย์และนำมาตั้งชื่อวัดว่า “วัดพิกุลทอง” จากนั้นหมู่บ้านที่ตั้งอยู่โดยรอบก็เรียกชื่อว่า บ้านพิกุลทอง ตามชื่อวัด และต่อมาได้ใช้เป็นชื่อตำบล พิกุลทอง ในปัจจุบัน
อ.เมืองราชบุรี ต.สามเรือน
วัดโพธิ์ราษฎร์ศรัทธาธรรม เป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีบทบาทสำคัญต่อชุมชนมาตั้งแต่อดีต นอกจากเป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจแล้วยังเป็นศูนย์กลางการศึกษาและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ในพื้นที่ โดยในปี พ.ศ. 2464 ได้มีการจัดตั้งโรงเรียนวัดโพธิ์ราษฎร์ศรัทธาธรรมขึ้นภายในบริเวณใกล้วัด เพื่อให้การศึกษาแก่เด็กและเยาวชนในชุมชน นอกจากนี้ยังเป็นสถานที่จัดกิจกรรมทางศาสนา ประเพณีสำคัญ และการอบรมคุณธรรมจริยธรรมแก่ประชาชนทุกช่วงวัยส่งผลให้วัดเป็นแหล่งเรียนรู้ที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ ด้านศาสนา วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของชุมชนตำบลสามเรือนอย่างยั่งยืน
อ.เมืองราชบุรี ต.คุ้งน้ำวน
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบงกช (กล้วยกวน) ตำบลคุ้งน้ำวน ซึ่งเน้นที่วัตถุดิบ กล้วยน้ำว้าของตำบลคุ้งน้ำวน (เมืองสามน้ำ) เปี่ยมด้วยความหลากหลายทางวัตถุดิบ จากระบบนิเวศ น้ำจืด น้ำเค็ม น้ำกร่อยถือเป็นหนึ่งในกล้วยท้องถิ่นที่มีความโดดเด่นในเรื่องรสชาติและความหวานธรรมชาติ เหมาะสำหรับการบริโภคสดและนำไปแปรรูปหลากหลายรูปแบบ
อ.เมืองราชบุรี ต.คุ้งกระถิน
ด้วย นายสุวโรจน์ เทพเทียนชัย หรือผู้ใหญ่แก่ ได้ได้รับผลกระทบเจอภาวะเศรษฐกิจและสถานการณ์ covid-19 ทำให้ต้องเก็บตัวอยู่ภายในสวนของตนเอง ทำเกษตรผสมผสาน ตั้งเป้าอยากให้เป็นศูนย์เรียนรู้ประจำตำบล เลขที่ 111 หมู่ 9 บ้านคลองตาจ่า ตำบลคุ้งกระถิน อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี บนเนื้อที่กว่า 3 ไร่ ของนายสุวโรจน์ เทพเทียนชัย ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 9 โดยที่แห่งนี้ยังเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ประจำปี 2563 บ้านคลองตาจ่า จากกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย เป็นผู้มอบให้ และยังเป็นศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพ การผลิตสินค้าเกษตร ศูนย์เครือข่ายด้านการประมง อำเภอเมืองจังหวัดราชบุรี ประจําปี 2563 โดยสำนักงานประมงจังหวัดราชบุรีและเป็นแปลงเรียนรู้ด้านการประเมินกิจกรรมการเลี้ยงปลาในบ่อดิน ในปัจจุบันทางผู้ใหญ่สุวโรจน์ เจอภาวะเศรษฐกิจ ไม่สามารถส่งมะพร้าวออกให้โรงงานได้ตามปกติ เนื่องจากโรงงานได้ปิดตัวลง เพราะพิษของไวรัสโควิค 19 ที่กำลังระบาดอยู่ขณะนี้ จึงไม่ได้ออกไปทำกิจกรรมที่ไหน อยู่แต่ในสวนดูแลพืชผลต่างๆ ที่ปลูกอยู่ โดยตั้งใจจะทำให้เป็นเกษตรทฤษฎีใหม่ เศรษฐกิจพอเพียง และเป้าหมายหลักในตอนนี้คือ จะทำให้เป็นศูนย์เรียนรู้ประจำตำบลในอนาคต เพราะตนเองได้เข้ารับการอบรมในโครงการ โคก หนอง นา โมเดล ที่ศูนย์พัฒนาชุมชนจังหวัดเพชรบุรี และได้นำความรู้ที่ได้ไปอบรมมา ใช้ได้เต็มที่ในช่วง covid 19 นี้ โดยได้ปลูกต้นไม้หลากหลายพันธุ์ นานาชนิด เช่น พยุง ยางนา มะกอกป่า และนำพันธุ์ไม้สวยงามต้นเล็กๆ มาเลี้ยง และทำบอนไซมะพร้าวเพื่อความเพลิดเพลิน การพัฒนาด้านน้ำ ปุ๋ยหมัก และมีการอบรมให้กับเพื่อนเกษตร เกี่ยวกับโครงการ โคก หนอง นา โมเดล มีการเลี้ยงเป็ด เลี้ยงห่านเพื่อกินไข่ และนำมูลมาทำปุ๋ยหมัก เลี้ยงปลานิล ปลาบึก ปลาตะเพียน มีการตกแต่งสถานที่เพื่อรองรับผู้มาศึกษาดูงาน และจัดงานเลี้ยงสังสรรค์ พร้อมกับชมภาพต่างๆ ที่ติดอยู่ตามฝาผนังบ้านได้อีกด้วย
อ.เมืองราชบุรี ต.ห้วยไผ่
เนื้อที่กว่า 2 งาน ภายในบ้านเลขที่ 127 หมู่ 4 ต.ห้วยไผ่ อ.เมือง จ.ราชบุรี ของ เรืออากาศตรีมนูญ สุขเกษม ข้าราชการทหารบำนาญ วัย 75 ปี ที่ภายหลังจากการเกษียณอายุราชการ ก็ได้ใช้เวลาในการเพาะปลูก พืชผักสวนครัว ไม้ดอกไม้ประดับ ไม้มงคล และไม้หายาก รวมทั้ง พืชสมุนไพรต่างๆ เนื่องจากเป็นคนรักต้นไม้ และเชื่อมั่นในสรรพคุณของสมุนไพรไทย จึงปลูกเรื่อยมา รวมทั้ง ได้มีการผลิตปุ๋ยจากมูลไส้เดือน เพื่อนำมาใช้ภายในครัวเรือน จนมีหน่วยงานราชการเข้ามาเห็น และ แนะนำให้ไปอบรมศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับพืชสมุนไพร และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพิ่มเติม หลังจากนั้น ก็นำองค์ความรู้ที่ได้รับ มาพัฒนาต่อยอดจนเกิดเป็น วิสาหกิจชุมชน เรือนสมุนไพรพุทธรักษา โดยผลิต ผลิตภัณฑ์ต่างๆ ออกจำหน่าย ไม่ว่าจะเป็น ปุ๋ยจากมูลไส้เดือน แชมพูมะกรูด สมุนไพรฟ้าทะลายโจร และไม้ดอกไม้ประดับที่ปลูกภายในบ้าน รวมทั้ง ยังเป็นวิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับ นักเรียน นักศึกษา ประชาชน และ ผู้ที่สนใจ ในการนำความรู้ที่ถ่ายทอดไปปรับใช้ภายในครัวเรือนของตนเองต่อไป