ค้นหาภูมิปัญญา ปราชญ์ชาวบ้าน นวัตกรรม และสถานที่สำคัญในจังหวัดราชบุรี
อ.ปากท่อ ต.วันดาว
ประวัติความเป็นมา โครงการแปลงสาธิตการเกษตรแบบผสมผสานตามแนวพระราชดำริ "ทฤษฎีใหม่" หมู่ 1 ตำบลวันดาว อำเภอ ปากท่อ จังหวัดราชบุรี จัดตั้งขึ้นเพื่อสาธิตการบริหารจัดการที่ดินและแหล่งน้ำขนาดเล็กให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยดำเนินงานภายใต้ มูลนิธิชัยพัฒนา เพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้การทำเกษตรพอเพียงแก่เกษตรกรในพื้นที่ ความเป็นมาของแหล่งเรียนรู้ กระบวนการจัดการเรียนรู้โครงการแปลงสาธิตการเกษตรแบบผสมผสานตามแนวพระราชดำริ “ทฤษฎีใหม่” ตำบลวันดาว อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี มีจุดเริ่มต้นจากนางสาวจินดาและนางสาวพรรณพิมล คชะสุต น้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินเนื้อที่ 15 ไร่เศษ แด่มูลนิธิชัยพัฒนา เมื่อปี พ.ศ. 2539 เพื่อเฉลิมพระเกียรติกาญจนาภิเษก ก่อนจะเริ่มพัฒนาพื้นที่เป็นศูนย์เรียนรู้เกษตรทฤษฎีใหม่ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 เป็นต้น โครงการแปลงสาธิตการเกษตรแบบผสมผสานตามแนวพระราชดำริ “ทฤษฎีใหม่” ตำบลวันดาว อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี ดำเนินงานโดย มูลนิธิชัยพัฒนา ใช้กระบวนการจัดการเรียนรู้ผ่านการสาธิตของจริง การฝึกปฏิบัติ และการศึกษาดูงานในพื้นที่ เพื่อให้เกษตรกรและผู้สนใจนำความรู้ไปปรับใช้พึ่ง4พาตนเองได้
อ.ปากท่อ ต.วันดาว
เป็นบุคคลที่เป็นแหล่งเรียนรู้และบุคคลแห่งการเรียนรู้ เพื่อถ่ายทอดความรู้ด้านหัตถกรรม ฝีมือการการสานตะกร้าจากเส้นหวายเทียม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ประยุกต์ใช้การสานผลิตภัณฑ์จากเส้นหวายเทียม ทุกประเภท เช่น ตะกร้าทุกประเภท ขันโตก และผลิตภัณฑ์ อื่นๆ เป็นบุคคลแสวงหาความรู้เรียนรู้ด้วยตนเองตามอัธยาศัยอย่างต่อเนื่อง และเสริมสร้างให้กับผู้ที่สนใจการสานผลิตภัณฑ์จากเส้นหวายเทียม โดยเป็นวิทยาการให้ความรู้ในการสานผลิตภัณฑ์จากเส้นหวายเทียม เพื่อให้ยังคงอยู่และเสริมสร้างผลิตภัณฑ์ต่อไป ความเป็นมาของแหล่งเรียนรู้ นางณิชาภา สายพันธ์ อยู่บ้านเลขที่ 23 หมู่ที่ 3 ตำบลวันดาว อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี เกิดวันที่ 23 เมษายน พ.ศ.2502 มีอาชีพ ทำการเกษตร เป็นผู้สนใจในการทำหัตถกรรม การจักสานทุกประเภท รวมทั้งการสานผลิตภัณฑ์จากเส้นหวายเทียม เมื่อปี พ.ศ.2557 จนถึงปัจจุบัน เนื่องจากเป็นผู้ที่สนใจการทำหัตถกรรมทุกชนิด จึงได้ฝึกและเรียนรู้ด้วยตนเอง และฝึกจากแหล่งเรียนรู้อื่น ได้มีรายได้เพิ่มจากการทำงานประจำ กระบวนการจัดการเรียนรู้ ต่อมา ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอปากท่อ มีงบประมาณโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน ได้เชิญให้นางณิชาภา สายพันธ์ เป็นวิทยากร สอนการสานผลิตภัณฑ์จากเส้นหวายเทียม ให้กับ เด็กๆ และประชาชนที่ว่างงาน ได้ฝึกการสานผลิตภัณฑ์จากเส้นหวายเทียม เพื่อฝึกอาชีพให้กับชุมชน และใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ นางณิชาภา สายพันธ์ ได้ฝึกฝนรูปแบบใหม่ๆ และดัดแปรงประยุกต์การสานผลิตภัณฑ์จากเส้นหวายเทียม และออกแบบลวดลายใหม่ๆ ให้ทันสมัย เพื่อนำมาจำหน่ายให้กับคนที่มาเที่ยว ซึ่งเป็นการสร้างรายได้ให้กับคนในชุมชนเป็นอย่างดี
อ.ปากท่อ ต.ดอนทราย
ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอระดับปากท่อ จึงได้นำนโยบาย แนวทาง ยุทธศาสตร์และความจำเป็นดังกล่าวสู่การปฏิบัติ โดยสนับสนุน ส่งเสริมการประกอบอาชีพและพัฒนาอาชีพ ให้กับกลุ่มเป้าหมาย และประชาชนมีโอกาสพัฒนาหรือเพิ่มพูนทักษะการเรียนรู้ ทักษะอาชีพ ด้านการสานขันโตกจากหวายเทียม
อ.ปากท่อ ต.ทุ่งหลวง
คุณทรัพย์สิน ปิยนุสรณ์ เป็นเกษตรกรผู้มีความรู้ความสามารถในการทำเกษตรปลอดสารพิษ โดยเป็นผู้ริเริ่มการทำการเกษตรโดยใช้ปุ๋ยชีวภาพ พึ่งพาธรรมชาติในการทำการเกษตรเจ้าแรกๆในชุมชนบ้านหนองไร่หมู่ที่1 ตำบลทุ่งหลวง มีทักษะกระบวนการและประสบการณ์ในการปลูกผักสวนครัวปลอดสารพิษ ทำปุ๋ยหมัก ฮอร์โมนพืชใช้เองในครัวเรือนและชุมชนนอกจากนั้น คุณทรัพย์สิน ยังเป็นผู้ให้ความรู้ และให้ความร่วมมือแก่หน่วยงานต่างๆ เช่น สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอ สำนักงานเกษตรอำเภอ รวมทั้งเป็นผู้หาความรู้ใหม่ๆอยู่เสมอ การที่จะให้เกษตรกรพึ่งตนเองได้นั้น ก็คือการพยายามให้เกษตรกรลดการพึ่งพาปัจจัยการผลิตจากภายนอกชุมชน ทั้งในรูปของสารเคมี ปุ๋ยต่างๆ โดยหันมาผลิตโดยไม่ใช้สารเคมี และปุ๋ยวิทยาศาสตร์เข้าช่วย เปลี่ยนมาใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชนแทน เช่น ปุ๋ยคอก ปุ๋ย หมัก ปุ๋ยพืชสด ไม่เพียงแต่จะลดพิษภัยจากสารพิษจากสารเคมีที่ตกค้าง และปนเปื้อนในผลผลิตที่มี ผลกระทบต่อผู้บริโภคเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงการช่วยฟื้นฟูพื้นที่การเกษตร และพื้นที่การเพาะปลูก ซึ่งกำลังอยู่ในภาวะที่เสื่อมโทรมมากได้เช่นกัน ตลอดจนยังเป็นการลดต้นทุนในการผลิตให้กับ เกษตรกรเอง การปลูกผักปลอดสารพิษ เป็นวิธีการหนึ่งที่จะช่วยได้ เพราะที่ผ่านมานั้น เกษตรกรที่ปลูกผักเองก็มีการใช้ยาฆ่าแมลง และปุ๋ยวิทยาศาสตร์ เพื่อที่จะให้ได้ผลผลิตที่ตรงกับความต้องการ ของตลาด แต่ในปัจจุบันสังคม ได้เปลี่ยนไป ผู้คนเริ่มที่จะสนใจสุขภาพของตนเองมากขึ้น ทุกคนต้องการที่จะปลอดภัยจากสารพิษตกค้างในอาหาร ดังนั้นการปลูกผักปลอดสารพิษจึงเป็นวิธีการ หนึ่งที่จะช่วยคลี่คลายปัญหา ทั้งต่อตัวเกษตรกร ต่อสังคม และสิ่งแวดล้อมของประเทศไทยได้อีก ทางหนึ่ง
อ.ปากท่อ ต.วัดยางงาม
การดำเนินงานตามกระบวนการสร้างแรงจูงใจให้นักศึกษาเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ และการพบกลุ่มอย่างต่อเนื่อง โดยศูนย์การเรียนรู้ระดับตำบลวัดยางงาม ได้ดำเนินการวางแผน และจัดกิจกรรมที่หลากหลายและสอดคล้องกับบริบทของผู้เรียน ไม่ว่าจะเป็นการเยี่ยมบ้าน การจัดพบกลุ่มย่อยการใช้สื่อดิจิทัลเพื่อประชาสัมพันธ์ การให้คำปรึกษาเป็นรายบุคคล และการสื่อสารผ่านช่องทางออนไลน์ เช่นLine, Chat Message และ Fan page Facebook ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารอย่างทันท่วงทีและมีโอกาสวางแผนการเรียนได้เหมาะสมกับชีวิตประจำวันของตนเอง
อ.ปากท่อ ต.ดอนทราย
ตามโครงการ "Sweet Heritage : ขนมไทยโบราณ Soft Power ท้องถิ่น จะคงอยู่ By สกร." ได้สำรวจข้อมูลขนมไทยโบราญพื้นถิ่นที่เสี่ยงจะสูญหายในพื้นที่ตำบลดอนทราย อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี ดังนั้น ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอ ซึ่งเป็นหน่วยงานส่งเสริมจัดการศึกษาให้กับประชาชน ทุกรูปแบบ จึงจัดทำหลักสูตรการขนมไทย (การทำขนมกล้วยสาคู) เพื่อเป็นข้อมูลขนมไทยโบราณพื้นถิ่นที่เสี่ยงจะสูญหาย และให้เป็นทางเลือกอีกทางหนึ่งสำหรับประชาชนในการสืบสานต่อไป
อ.ปากท่อ ต.ทุ่งหลวง
นายอุบล แช่มช้อย ได้ดำเนินชีวิตตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มาตั้งแต่ ปี 2542 จนสามารถเป็นแบบอย่างให้กับคนในชุมชน นอกจากนี้ยังได้รับการแต่งตั้งจากชุมชน ให้ทำหน้าที่ต่างๆในชุมชน ได้แก่ กรรมการหมู่บ้าน ประธานคณะทำงานโครงการ SML กรรมการหมู่บ้านเข้มแข็งป้องกันยาเสพติด กรรมการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของคนในชุมชน ประธานคณะกรรมการสถานศึกษาโรงเรียนประถมศึกษาและกรรมการสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษา โดยให้คำแนะนำปรึกษาและสนับสนุนงานการศึกษา รวมทั้งกรรมการวิทยาลัยการอาชีพปากท่อ ประธานกรรมการธนาคารต้นไม้ทุ่งหลวงตอนบนโดยจัดวิทยากรมาให้ความรู้กับชุมชนและส่งเสริมให้เกิดการดำเนินงานในการหาพันธุ์กล้าไม้ ส่งเสริมการปลูก รวมทั้งการจัดสำรวจและการจัดทำบัญชีธนาคารต้นไม้ ทำให้ชุมชนเห็นความสำคัญและประโยชน์ของต้นไม้มากขึ้น
อ.ปากท่อ ต.ยางหัก
ขนมงาสลัดเป็นขนมพื้นบ้านที่สืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนวัดเพลง อำเภอวัดเพลง จังหวัดราชบุรี มาอย่างยาวนาน โดยมีเอกลักษณ์ด้านรสชาติ ความหอมของงา และกรรมวิธีการทำที่สะท้อนวิถีชีวิต ความเรียบง่าย และความเอาใจใส่ของคนในชุมชน ขนมชนิดนี้มักทำในโอกาสสำคัญ งานบุญประเพณี และใช้เป็นของฝากที่แสดงถึงอัตลักษณ์ของท้องถิ่น หลักสูตรการทำขนมงาสลัดจึงถูกจัดทำขึ้น เพื่ออนุรักษ์ สืบสาน และถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการทำขนมพื้นบ้านให้คงอยู่ต่อไป อีกทั้งเป็นการส่งเสริมให้ประชาชนในชุมชนและผู้สนใจสามารถนำความรู้ไปใช้ในการประกอบอาชีพ สร้างรายได้เสริม และพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนให้มีคุณภาพและมูลค่าเพิ่ม หลักสูตรนี้มุ่งเน้นการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริง ควบคู่กับการปลูกฝังความภาคภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่น และการอนุรักษ์วัฒนธรรมอาหารไทยให้คงอยู่สืบไป นโยบาย สกร. (กรมส่งเสริมการเรียนรู้) ประจำปีงบประมาณ 2569 มุ่งเน้นการอนุรักษ์และฟื้นฟูขนมไทยโบราณและขนมพื้นถิ่นที่กำลังเลือนหายไป โดยมอบหมายให้ทุกสถานศึกษาสำรวจ จัดทำหลักสูตร และฝึกอบรมอาชีพ เพื่อต่อยอดภูมิปัญญาดั้งเดิมให้เป็น Soft Power ของท้องถิ่นและสร้างรายได้จริง
อ.ปากท่อ ต.ปากท่อ
ตั้งเมื่อ พ.ศ. 2380 ในตำบลปากท่อ อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย โดยชื่อ วัดตั้งตามชื่อของตลาดเพราะตั้งอยู่ใกล้กับตลาดปากท่อในสมัยก่อน วัดแห่งนี้ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ. 2467 และเป็นศูนย์กลางทางจิตใจรวมถึงพัฒนาการศึกษาของชุมชนมาอย่างยาวนาน ประวัติเชิงลึก และการบันทึกอย่างเป็นทางการในเอกสารประวัติศาสตร์หลักของ เทศบาลตำบลปากท่อ
อ.ปากท่อ ต.ทุ่งหลวง
นายฉลวย คเชนทรกำแหง เดิมเป็นครูสอนระดับประถมศึกษาที่โรงเรียนวัดสันติการาม ตำบลทุ่งหลวง อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี ในอดีตเป็นผู้มีความรู้ด้านหัตถกรรมเครื่องหนัง เนื่องจากเคยเรียนศิลปะช่างหนังจากโรงเรียนช่างหนังที่กรุงเทพมหานครฯ ได้ฝึกทำเครื่องประเภทต่างๆอยู่หลายปี จนเกิดความชำนาญ หลังจากเกษียณอายุราชการ ได้ทำเครื่องหนังประเภทต่างๆเป็นอาชีพหลัก และได้ถ่ายทอดวิชาความรู้ให้แก่ชุมชนและบุคคลทั่วไป รวมทั้งเป็นวิทยากรสอนการทำเครื่องหนังให้หน่วยงานต่างๆ ทั้งภายในตำบล ต่างอำเภอ และได้นำผลงานของตนเอง และชุมชนจัดแสดงในงานต่างๆเพื่อเผยแพร่ด้วย
อ.ปากท่อ ต.วัดยางงาม
พัฒนามาจากภูมิปัญญาการจักสานพื้นบ้าน เมื่อหวายธรรมชาติหายากและมีราคาแพง ชุมชนจึงหัน มาบริโภคพืชผักที่ปลอดสารพิษโดยปลูกผักเพื่อลดต้นทุน และเป็นการสร้างรายได้ให้กับคนชุมชน และใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์
อ.ปากท่อ ต.ยางหัก
รายงานผลการปฏิบัติงานที่ดี ( Best Practice ) ชื่อผลงาน : การติดตามนักศึกษาเพื่อเพิ่มจำนวนนักศึกษาเข้าสอบทางการศึกษาระดับชาติ ด้านการศึกษานอกระบบโรงเรียน ( N-NET ) ประจำภาคเรียนที่ 2/2568 โดยใช้วิธีการติดตามผู้เรียนรายบุคคล เล่มนี้ จัดทำขึ้นเพื่อเสนอผลงาน/นวัตกรรม การปฏิบัติที่ดี ( Best Practice ) ภายใต้ยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ของกระทรวงศึกษาธิการ และสอดคล้องกับนโยบายและจุดเน้นการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ ขอขอบพระคุณ ทุกภาคส่วนที่ได้ให้ความร่วมมือในการจัดทำรายงานผลการปฏิบัติงานที่ดี ( Best Practice ) ชื่อผลงาน : การติดตามนักศึกษาเพื่อเพิ่มจำนวนนักศึกษาเข้าสอบ ทางการศึกษาระดับชาติด้านการศึกษานอกระบบโรงเรียน ( N-NET ) ประจำภาคเรียนที่ 2/2568 โดยใช้วิธีการติดตามผู้เรียนรายบุคคล เล่มนี้